هو العلیم :



غفلت كه یكی از مهم ترین موانع هدایت و تكامل انسان به حساب می آید با چه راهكارهایی می توان از آن رهایی یافت؟



پاسخ:
در بخش های قبلی پاسخ به این سؤال به راهكارهایی برای برون رفت از غفلت همچون تفكر و اندیشه ورزی، تقویت علم و آگاهی، موعظه و توجه به عبرت ها اشاره كردیم. اینك در بخش پایانی، دنباله مطلب را پی می گیریم.
5- یاد مرگ و معاد
یكی از راههایی كه قرآن كوشیده است انسان ها را بیدار كند و آنان را به سوی اصلاح امور معنوی و «خودسازی اخلاقی» وا دارد، یادآوری مرگ است. قرآن بیان حقیقت مرگ را به عنوان یكی از عوامل تربیتی در سراسر قرآن دنبال كرده است. در قرآن تقریباً 1400 آیه درباره مرگ، بهشت، دوزخ و قیامت وجود دارد. اگر هدف تنها بیان یكی از اصول اعتقادی بود، نیازی به این همه آیات در باب معاد نبود. قرآن كریم در سوره اعراف آیه 57 محشور كردن انسان ها در روز قیامت را به زنده شدن دوباره گیاهان تشبیه كرده است و با این تشبیه، خواسته هم قدرت خدا را براحیای آنان در روز قیامت اثبات كند و هم ابزاری برای تذكر و بیدار كردن بشر و سوق دادن او به سوی خوبی ها باشد:
«او كسی است كه بادها را بشارت دهنده در پیشاپیش (باران) رحمتش می فرستد تا ابرهای سنگین بار را بردوش كشند (سپس) ما آنها را به سوی زمین های مرده می فرستیم و به وسیله آنها، آب را نازل می كنیم و با آن از هرگونه میوه ای بیرون می آوریم. این گونه (كه زمین های مرده را زنده كردیم) مردگان را زنده می كنیم. شاید (با توجه به این مثال) متذكر شوید.
6- آزمایش، ابزار بیداری
یكی از مهم ترین عوامل توجه انسان به خویشتن خویش، بلاها و امتحاناتی است كه در حیات فردی و اجتماعی او به وجود می آید. قرآن كریم در سوره اعراف آیه 94 می فرماید: «ما در هیچ شهر و آبادی پیامبری نفرستادیم، مگر اینكه اهل آن را با ناراحتی ها و خسارت ها گرفتار ساختیم. شاید بازگردند و تضرع كنند.»
این تضرع، فرع بر بیداری و یقظه است. در بسیاری از قصص قرآن، روایت شده كه سختی ها و آزمایش های پیش آمده موجب پناه بردن به خدا و تضرع دربارگاه ربوبی می شود و در مقابل، غوطه ور شدن در نعمت ها، در بسیاری از موارد باعث غفلت از مسئولیت و آینده خطیر می گردد.