:: هو العلیم 



بینای مطلق :


در نوزده آیه از قرآن، خداوند متعال، با صفت بینایی توصیف شده است. این صفت حاكی از احاطه علمی و ذاتی آفریدگار بر همه چیز است. لذا برخی از روایات، بصیر را از صفات ذات خداوند دانسته اند. بنابراین بینای مطلق اوست و همه چیز، بینایی را از او دریافت می كنند و هركس به او نزدیكتر باشد، از بصیرت و بینش بیشتری برخوردار خواهدبود.


معنای دیده بصیرت :


از منظر قرآن، درباطن انسان، شعور مرموزی وجود دارد كه با الهام فطری الهی، می تواند خوب را از بد و حق را از باطل تشخیص دهد. 

متن آیه شریفه خدای متعال در این باره چنین است:
و نفس وماسویها فالهمها فجورها وتقویها. (شمس- 8و7)
سوگند به نفس و آن كه آن را درست كرد! پس پلیدكاری و پرهیزگاری اش را به آن الهام كرد. 


در روایتی از امام صادق(ع) این الهام فطری، چنین تفسیر شده است.
ای عرفها و الهمها، ثم خیرها فاختارت (بحارالانوار، ج24، ص71)
یعنی به آن شناساند و الهام فرمود. پس، او را مخیر ساخت و او انتخاب كرد. 

و در حدیث دیگری از آن حضرت آمده است كه درباره الهام فجور و تقوا فرمود:
عرفه الحق من الباطل (بحارالانوار، ج24، ص72) حق و باطل را به او شناساند.


و نیز در تفسیر آیه «وهدیناه النجدین» (البلد-10) و دو راه را به او نشان دادیم. از آن حضرت روایت شده «نجدالخیر و نجدالشر» (بحارالانوار، ج5، ص196) یعنی راه نیكی و راه بدی را (نشان دادیم) 

دیده بصیرت، درواقع، همان شعور فطری مرموز و ادراك باطنی موجود در باطن انسان است كه قدرت تشخیص نیك و بد، خیر و شر، و حق و باطل را دارد و او را به آینده نگری و پیروی از حق و دوری گزیدن از باطل، دعوت می نماید. این شعور و ادراك در ابتدای زندگی، به صورت استعداد و اجمال در نهاد همه انسان ها وجود دارد و به تدریج شكوفا می شود. شكوفایی این شعور، شكوفایی انسانیت است. و فلسفه بعثت انبیای الهی، چیزی جز رشد و بالندگی و شكوفایی انسانیت و سازندگی جامعه مطلوب انسانی نیست. 

با بهره گیری از برنامه انبیاء در تقویت ادراكات باطنی، قدرت دیده بصیرت، به تدریج، افزایش می یابد تا آن جا كه حقایق معقول، به صورت محسوس برای انسان قابل رویت می گردند. 

چنان كه از پیامبر(ص) روایت شده كه فرمود: 

هیچ بنده ای نیست مگر آنكه دوچشم در چهره اش دارد كه با آنها، امور دنیا را می بیند و دو چشم در دلش كه با آنها امور آخرت را مشاهده می كند. پس هرگاه خداوند خیر بنده ای را بخواهد دو چشمی را كه در دل اوست، می گشاید و او با آنها، آنچه را خداوند در عالم غیب وعده اش را داده است، می بیند و به وسیله غیب (دوچشم دل) به غیب ایمان می آورد. (كنزالعمال، ج2، ص42)


بدیهی است كه خواست خداوند حكیم درباره بازشدن دیده بصیرت شماری از انسان ها، گزاف نیست بلكه به مقتضای نظام حكیمانه آفرینش، دیده بصیرت كسانی بازشده و تقویت می گردد كه جهت شكوفایی ادراكات باطنی خود، حركت كرده باشند.